Công dụng của thanh yên và những điều cần biết

Đăng: November 9, 2022
VTV-Hyundai...

Thanh yên còn gọi là Chanh yên. Công dụng của thanh yên trị ho đờm, buồn nôn, tức ngực. Ngoài ra cây còn có triển vọng hỗ trợ điều trị…


Thanh yên còn gọi là Chanh yên. Công dụng của thanh yên trị ho đờm, buồn nôn, tức ngực. Ngoài ra cây còn có triển vọng hỗ trợ điều trị đái tháo đường, rối loạn lipid máu

Thanh yên là gì?

Mô tả

  • Cây thanh yên là cây gỗ nhỏ, cao từ 2,5 m đến 5 m.
  • Lá mọc so le, hình bầu dục, dài 6-11cm, rộng 4-6 cm. Lá có đầu tù, gốc tròn răng cưa ở mép.
  • Cuống lá dài khoảng 1 cm, không có cánh.
  • Hoa mùi thơm, màu trắng pha lẫn tím đỏ. Cụm hoa mọc thành chùm 2-3 hoa, có khi mọc đơn độc. Đài hoa 5 rãnh hình tam giác chẵn. Tràng hoa 5 cánh nhẵn. Nhị 4-5. Bầu hình trứng.
  • Quả ra vào tháng 6, kích thước (12 – 20) x (8 – 12) cm. Quả hình trái xoan, núm quả lõm, đầu nhô cao. Vỏ ngoài dày sần sùi, màu vàng chanh khi chín,mùi dịu và thơm. Cùi xốp màu trắng, dịu, tạo thành phần chính của quả. Thịt quả ít, màu trắng, vị chua, hơi đắng.
Công dụng của thanh yên  và những điều cần biết
Quả Thanh yên có vỏ ngoài sần sùi, khi chín màu vàng thơm dịu

Phân bố

Thanh yên là loài chủ yếu của Ấn Độ, Mianma và vùng Địa Trung Hải. Tại Việt Nam, cây này được trồng từ Lạng Sơn đến Lâm Đồng

Thu hái, bảo quản

  • Quả thu hái lúc màu vàng tươi. Cắt dọc hoặc ngang chiều dày 0.5-1cm, phơi hoặc sấy nhẹ.
  • Rễ và lá thu hái quanh năm, dùng tươi hoặc phơi, sấy khô.

Bộ phận dùng

Quả, rễ, lá (Fructus, Pericarpium, Radix et Folium Citri Medicae)

Tác dụng của thanh yên

Thành phần hoá học

Một loại tinh dầu giàu limonen, dipenten được chiết từ từ vỏ quả thanh yên. Ngoài ra còn một vài chất phát quang citrapten, chtral, một aldehyd… Cùi quả thanh yên chứa hesperosid như chanh. Hoa có tinh dầu thơm gần như tinh dầu cam.

Vỏ quả có tinh dầu 6,5 – 9% chứa citral, limonen, dipcnten. Thêm phcmanthren, acetat gcranyl, acetat linallyl. Ngoài ra còn vỏ quả còn chứa hesperidin, pectum,

Ruột có acid citric.

Hạt thanh yên chứa limonin, obacunon và momilim citrusin.

Nomilin là limonoid chính (chất đắng chủ yếu) có trong các bô phận của quả nhưng nhiều nhất trong hạt.

Tính chất dược lý:

Hoạt tính hạ đường huyết và kháng cholinestearase

Vỏ chứa monoterpens và sesquiterpenes chống oxy hoá. Ức chế sự tiến triển của một số bệnh mạn tính như tiểu đường, Alzheimer.
Quả có tác dụng tăng tiết Insulin và giảm béo, có lợi cho bệnh nhân đái tháo đường typ 2.

Hoạt tính giảm đau

Nước sắc từ cây chứa flavonoid và các hợp chất phenolic có tác dụng giảm đau.

Hoạt tính chống ung thư

Một số loại rau quả có nhiều chất chống oxy hoá. Do có chứa phenol, vitamin C, vitamin E, beta-carotene và lipotene. Thanh yên là một trong số đó. Nghiên cứu cho thấy nước ép từ quả nửa chín nửa xanh thì hiệu quả hơn so với nước ép trái chín.

Hoạt tính giảm cholesterol và lipid máu

Chiết xuất từ hạt với liều 200 và 400mg/kg/ngày giảm đáng kể đường huyết đói, lipid máu. Liều 400 mg/kg/ngày tăng đáng kể HDL ở chuột mắc bệnh tiểu đường.

Hoạt tính tẩy giun

Chiết xuất từ lá ức chế hấp thu glucose ở kí sinh trùng, làm giảm tổng hợp glycogen. Thêm nữa, kích hoạt thụ thể cholinergic nicotininc ở giun, dẫn đến khử cực hoặc tăng phân cực dai dẳng.

Hoạt tính kháng khuẩn

Chiết xuất từ vỏ ức chế Staphylococcus aureus, Proteus vulgaris. Klebsiella pneumonia, Eschheria coli, Bacillus subtilis và Pseudomonas aeruginosa.

Công dụng của thanh yên

Công dụng

Theo y học cổ truyền Thanh yên có vị cay, đắng, chua, tính ấm. Quy kinh can, phế, tỳ.

  • Tác dụng lý khí chỉ thống, chỉ ẩu, hoá đàm, thư uất, lợi cách
  • Dùng điều trị các chứng tức ngực, buồn nôn.
  • Chữa đau dạ dày, đầy trướng, khó tiêu, ho nhiều đờm loãng.
  • Vỏ quả dùng làm mứt kẹo, hỗ trợ trị ho, buồn nôn.
  • Dịch chiết từ cây có tác dụng trị giun, chống nôn
  • Rễ thanh yên trị giun, táo bón, nôn, sỏi niệu đạo.
  • Hạt Thanh yên trừ giun, hạ sốt.

Liều dùng

40-60g vỏ hoặc 20-30g rễ hay lá, dạng thuốc sắc.

Bài thuốc từ thanh yên

Chứng ho đờm

Vỏ  hoặc cùi quả thanh yên rửa sạch, dùng tươi. Đem nhai nhuyễn, nuốt phần nước. Thực hiện mỗi 2 lần/ngày trong 5-7 ngày làm tan đờm, giảm ho.

Ợ hơi, nôn mửa, kém ăn

Thanh yên 02 quả, Xuyên bối mẫu 90g, Đương quy (sao) 45g, Bạch thông thảo 30g, Tây qua bì 30g, Cát cánh 9g. Đem thái nhỏ, sắc thành dịch đặc uống. Hoặc chế thành hoàn, mỗi lần uống 9g với nước đun sôi để nguội.

Giảm mệt mỏi do làm việc căng thẳng:

Lấy 2 quả thanh yên tươi hoặc khô, thái nhỏ, đun sôi. Dùng nước này tắm giúp cải thiện căng thẳng.

Có thể bạn chưa biết

Vtv hyundai  cung cấp các  sản phẩm được chế biến từ thanh yên cùng nhiều ưu đãi hấp dẫn . Bạn có thể tham khảo các sản phẩm từ thanh yên  tại đây hoặc gọi đến hotline  1900 7137  để được tư vấn cụ thể.

554 lượt xem

Tags: , ,


Gợi ý cho bạn

Công dụng của keo ong với sức khỏe

Hỗ trợ kháng khuẩn, kháng viêm, chống oxy hóa, tăng sức đề kháng… là những lợi ích của keo ong với sức khỏe con người.

Đăng: September 19, 2022
Bếp từ và bếp hồng ngoại khác nhau như thế nào?

Chắc chắn sẽ có nhiều người dùng thắc mắc rằng bếp từ và bếp hồng ngoại khác nhau như thế nào? Cùng vtvhyundai tìm hiểu nhé!

Đăng: October 31, 2022
Công dụng của tổ yến chị em phụ nữ đã biết chưa?

Công dụng của tổ yến đối với chị em phụ nữ trong việc làm đẹp, Hướng dẫn cách làm đẹp da bằng tổ yến

Đăng: February 2, 2023
Ít ai biết hết các công dụng của bánh xà phòng

Đừng bỏ qua việc trữ một bánh xà phòng kiểu cũ trong nhà, vì công dụng của bánh xà phòng sẽ làm bạn bất ngờ

Đăng: August 30, 2022

Được quan tâm

Thói quen khiến bạn già đi nhanh chóng

Các chuyên gia đã tổng kết một số nguyên nhân và thói quen sinh hoạt âm thầm khiến bạn già đi nhanh chóng.

Đăng: September 9, 2022
Nồi chiên không dầu là gì?

Nồi chiên không dầu, nồi chiên không khí, nồi chiên khí nóng hay nồi chiên chân không là một thiết bị gia dụng nhà bếp có hình dạng giống lò nướng đối lưu kích cỡ nhỏ

Đăng: September 5, 2022
Pi Network là gì?

Pi Network là một nền tảng dành cho nhà phát triển và tiền điện tử mới lạ cho phép người dùng di động khai thác tiền Pi mà không làm tiêu hao pin của thiết bị, giảm tác động môi trường và thúc đẩy nền tảng ứng dụng phổ biến và dễ tiếp cận, nơi các nhà phát triển có thể cung cấp cho người dùng thực các tiện ích và sản phẩm cuộc sống để đổi lấy xu Pi.

Đăng: September 5, 2022
Bí quyết mặc đẹp mà tiết kiệm

Những Bí quyết mặc đẹp bằng cách chọn chất liệu, kiểu dáng và cách sơ vincó thể biến những trang phục tưởng đơn giản thành đẹp và hợp thời.

Đăng: September 16, 2022